1. Margarin nedir?

Margarin çeşitli yağların, su, süt veya süt tozu vb. maddelerin karışımından oluşan ince kristalli bir besin maddesidir. Tamamen bitkisel kökenli yağlardan yapılır. İçerisinde yağ ve su fazında çözünen bazı yardımcı maddeler bulunur:

  • Yalnız yağda çözünebilen A ve D gibi vitaminler 
  • Renk, aroma vb. katkılar

2. Modern margarin nedir?

Dünya'da ilk margarin üretimi 1869 yılında yapılmıştır. Margarin geçen 149 yılda değişen bilimsel veriler, yaşam alışkanları ve teknolojik gelişmeler doğrultusunda yenilenerek üretilmeye devam etmiştir.

Günümüzde Türkiye'de üretilen margarinler

  • tamamen bitkisel yağ içerir
  • kolesterol içermez
  • trans yağ içermez (< 1 %).
  • kase margarinler tıpkı çeşitli sıvı yağlar gibi % 14-17 oranlarında doymuş yağ içerir.
  • 10 gramın 54 Kcal enerji verir.

Tüm bu özelliklere sahip margarin ulusal ve uluslararası camiada 'modern margarin' olarak adlandırılmaktadır.

3. Margarin nasıl yapılır?

Yağlı tohumlardan elde edilen yağların hiçbiri, sızma zeytinyağı hariç, ham olarak tüketilemez.

Margarinde kullanılan ham yağlar da, diğer tüm sıvı yağlarda olduğu gibi önce rafine edilerek yenilebilir hale getirilir. Bunun için tüm dünyada uygulanan teknoloji hemen hemen aynıdır.

Daha sonra interesterifikasyon tekniği ve formülasyona göre sıvı yağlar ilavesi ile uygun yağ karışımı hazırlanır. Bu karışım, yağsız süt veya süt proteini gibi yağ dışındaki bileşenler, gerekli vitaminler ve su ile karıştırılarak istenilen lezzet ve besin değerleri belirlenir. 

4. Margarin nerelerde kullanılır?

Margarin hem kahvaltılarda, hem de yemeklerde ve hamur işlerinde kullanılabilir.

5. Margarinin içindeki yağ oranı ne kadardır? 

Paket margarinler %70, kase margarinler %60 yağ içeriğine sahiptir. 

6. Margarinlerin yapımında hangi yağlar kullanılmaktadır?

Türkiye'de üretilen margarinlerde sadece bitkisel yağlar (ayçiçeği, soya, pamuk, palm vb) kullanılmaktadır.

7. İnsan sağlığı için uygun olan doymuş yağ miktarı günde ne kadardır?

Dünya Sağlık Örgütü'ne göre günlük beslenmemizde yediğimiz yağların en fazla 1/3'ünün doymuş yağ; yaklaşık 2/3'ünün de doymamış yağlardan (tekli ve çoklu) oluşması gerekmektedir (WHO, 2003).

Türkiye'ye Özgü Beslenme Rehberi'ne göre, diyetimizde günlük enerjimizin %30'unun yağlardan gelmesi gerektiği; bunun da en fazla üçte birinin doymuş yağlardan gelebileceği belirtilmektedir.

Buna göre günlük enerji ihtiyacı 2000 kalori olan bir yetişkin, bir gram yağ 9 kcal olduğundan yaklaşık 60-70 gram yağ tüketebilir; bunun da yaklaşık 20 gramı doymuş yağlardan gelebilir.

8. Margarinlerin içindeki doymuş yağ oranı nedir?

100 gram modern margarin, en fazla 15 gram kadar doymuş yağ içerir.

9. Doymamış yağlar insan sağlığı için faydalı mıdır?

Doymamış yağlar, vücut için gerekli temel yağlar açısından zengindir. Bu yağlar vücut tarafından üretilemez. Mutlaka dışarıdan alınmaları gerekir. Bu nedenle insan sağlığı için yararlıdır.

10. Margarinlerin içindeki doymamış yağ oranı nedir?

Modern margarin içindeki tekli ve çoklu doymamış yağların toplamı 100 gramda yaklaşık 45 gram kadardır.

11. Trans yağ nedir?

Yağ asitlerinin yüksek sıcaklık, yüksek basınç ve katalizatör (kimyasal veya enzim) etkisiyle yapısal değişikliğe uğraması sonucunda ortaya çıkan yağ asitlerine trans yağ asidi denir. Tüketicinin kolay anlaması için "trans yağ asidi" için kısaca "trans yağ" denilmektedir.

12. Trans yağ insan sağlığını nasıl etkiler?

Yapılan bilimsel araştırmalar sonucunda 1990lı yılların ikinci yarısında, trans yağ asitlerinin kalp sağlığı için risk olabileceği gösterilmiştir. Bunun neticesinde günlük alınması gereken güvenilir miktarlar için klinik çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmaların sonucuna göre günlük enerjimizin %30u yağlardan karşılanmalıdır. Bunun en fazla %1-2'sini trans yağ asitleri oluşturmalıdır.

Trans yağ asidi doğada geviş getiren hayvanların süt yağında bulunduğu gibi, önceki margarin üretim teknolojisinde "kısmi hidrojenasyon" sırasında da oluşabiliyordu. Oysa 1996'dan beri uygulanan yeni teknolojide margarinde trans yağ asidi yok denecek kadar azdır (< %1).

13. Türkiye'de üretilen margarinler trans yağ içerir mi?

Trans yağın kalp sağlığı için risk oluşturduğunun bilimsel olarak gösterilmesinin ardından 2000 yılından başlayarak Türkiye'deki büyük margarin üreticileri dünyadaki en gelişmiş üretim teknolojilerini uygulamaya başlamış ve üretilen margarinlerde trans yağ oranı %1'in altına indirilmiştir.

Bu oranın altında trans yağ içeren besinler etiketleme tebliğine göre “trans yağ içermez” olarak kabul edilir. MÜMSAD üyesi kuruluşların ürettiği margarinler trans yağ içermez ve ambalajlarında “trans yağ yoktur/içermez” etiketini taşır.

14. Margarinde kolesterol var mıdır?

Kolesterol hayvansal ürünlerde bulunur. Bitkisel kökenli hiçbir üründe kolesterol yoktur. Margarinler de bitkisel yağlardan yapıldıkları için kolesterol içermez.

MÜMSAD üyesi şirketlerin ürünleri uluslararası akredite, tarafsız bir laboratuarlara analiz ettirilmiştir. Bu bağımsız analiz sonuçları, MÜMSAD üyesi kuruluşların ürettiği margarinlerin trans yağ ve kolesterol içermediğini kanıtlamaktadır. Ayrıca MÜMSAD  zaman zaman raflardan topladığı bu margarinlerin aynı yöntemle analizini yaptırıp sektörde otokontrolü sağlamaktadır.

15. Dünya'da sağlık otoriteleri margarini nasıl değerlendirmektedir?

Amerikan Kalp Cemiyeti (AHA) ve Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) LDL kolesterolü düşürmeye yardımcı diyette trans yağsız yumuşak margarinleri önermektedir.

16. Margarin vücudu nasıl destekler?

Vücut tarafından yapılamayan ve mutlaka dışarıdan besinlerle alınması zorunlu olan Omega-3 ve Omega-6 gibi temel yağlar ile yağda eriyen ve vücutta ancak bu şekilde etkili olabilen A ve D vitaminleri, çocukların sağlıklı büyüme ve gelişiminde büyük önem taşır. Bu yağlar sağlıklı büyüme ve gelişme için mutlaka gerekli olup hücrelerin olgunlaşmasında oldukça önemlidir. Margarin ise içerdiği vitaminler ile büyüme ve gelişmeyi destekler.

A vitamini: Göz sağlığı, dokuların bakım ve onarımını sağlar; yeni hücrelerin gelişimini destekler.

D vitamini: Kemik gelişimi ve güçlü kemik- dişler içindir.

E vitamini: Vücuda alınan veya vücutta oluşan bazı toksik maddelere karşı koruma sağlar. 

17. Sıvı yağlarda doymuş yağ bulunur mu?

Doğada bulunan bütün yağlar -fiziksel olarak ister katı ister sıvı formda olsun- mutlaka doymuş yağ içerir.

Örneğin ayçiçek yağı %11, mısır yağı %13, soya yağı %16 ve zeytinyağı %15 kadar doymuş yağ içerir. Yani doymuş yağ oranları açısından bakıldığında zeytinyağı ile modern margarin arasında hiçbir fark yoktur.

18. Dengeli beslenme içinde farklı yağlar nasıl yer almalıdır?

Dengeli beslenme için günlük enerjimizin %30'unu yağlardan almamız gerekir. Sağlık otoriteleri tarafından günlük yağ tüketiminde doymuş-tekli, doymamış-çoklu, doymamış yağ asitlerinin 1/1/1 oranında alınması önerilir. Doğadaki hiçbir yağ bu yağ asitlerini 1/1/1 oranında içermez. Modern margarin ise bu orana en yakın yağ türüdür.

19. Modern margarin ve sıvı yağların verdiği enerji miktarı birbirinden farklı mıdır?

Sıvı yağlar %100 yağ içerirken modern margarin genelde %60 yağ içerir. Bu nedenle aynı miktarda modern margarin herhangi bir sıvı yağdan %40 daha az kalori verir. Örneğin ayçiçeği yağı, zeytinyağı gibi sıvı yağların 1 gramı 9,1 kcal, modern margarinin 1 gramı ise 5,4 kcal'lik enerji verir.

Copyright © 2014 MÜMSAD